Houshang   KORDESTANI

هوشنگ کردستانی               جبهه ملی متعلق به همه ایرانیان است

ساعتی درنگ بر مزار یک ایران‌شناس...

ساعتی درنگ بر مزار یک ایران‌شناس...


امروز به‌یاد ایران‌شناس مشهور آمریکایی، پروفسور آرتور آپهم پوپ بر مزارش آمدم.

او زادهٔ ۷ فوریه ۱۸۸۱ آمریکاست.
نقش برجسته‌ای که در شناسایی آثار هنری ایران در جهان دارد، غیر قابل انکار است.
این دانشمند بزرگ صدها سخنرانی در سراسر جهان انجام داد که در آنها به معرفی بناهای تاریخی این خاک پرداخته. به‌طور نمونه یک‌سال از طرف دانشگاه هاروارد به موسسات آموزش عالی فرانسه سفر کرد و مجموعه سخنرانی‌هایی با عنوان «سهم ایرانیان در پیدایش معماری گوتیک» ارائه داد.
از معروف‌ترین آثار پوپ کتاب «بررسی هنر پارسی» است که سال ۱۹۳۹ میلادی انتشارات دانشگاه آکسفورد در شش جلد چاپ کرده است.
این کتاب گزارش مفصلی از تاریخ هنر ایران، به غرب معرفی کرد و هنوز هم از بهترین کارها در تاریخ هنر ایران به‌شمار می‌آید.

پروفسور پوپ همچنین گنجینهٔ تصاویری به همراه همسرش از ایران تهیه کرده که نزدیک ده‌هزار تصویر از بناهای تاریخی ایران را به جهان معرفی کرده است.

در سال ۱۳۴۴ به دعوت محمدرضا پهلوی برای اقامت همیشگی با همسرش فیلیس آکرمن به ایران آمدند. او در این‌باره نوشت:
«با عزم و شوق به ایران آمدم تا به زیارت سرزمین رویاهایم، ایران، بروم.»

آنها محل اقامت خود در نارنجستان قوام شیراز را تبدیل به موسسهٔ آسیایی دانشگاه پهلوی کردند و در همان‌ مکان موفق به جذب محققین ایران‌شناس زیادی شدند از جمله دکتر ریچارد فرای که بعدها جانشین پوپ شد.

او شیفتهٔ ایران و به‌ویژه اصفهان بود و در کنگرهٔ جهانی هنر و باستان‌شناسی اعلام کرد که دوست دارد پس از مرگ او را در اصفهان به خاک بسپارند و در مورد دلیل انتخابش گفت: «اصفهان مورد عشق من است. من در آنجا مهمترین کارهای خود را انجام داده‌ام.»

این ایران‌شناس پس از عمری عشق‌ورزی به ایران و تلاش در شناختن عظمت تاریخی و پیشینهٔ غنی فرهنگی سرزمین‌مان، در تاریخ ۴ سپتامبر ۱۹۶۹ (۱۳ شهریور ۱۳۴۸) در ۸۸ سالگی در شیراز درگذشت. پیکرش بنابر وصیت خود او به اصفهان منتقل شد و در ضلع شرقی پل خواجو - که آن را عروس پل‌های جهان می‌دانست- آرام گرفت. انجمن آثار ملی ایران در سال ۱۳۴۹ بنای یادبودی بر مزار او ساخت و همسرش، دکتر آکرمن که در سال ۱۳۵۵ درگذشت، نیز در کنار او دفن شد.

روان او و همهٔ تلاشگران علم و هنر شاد باد.

#مریم_هاشمی‌مقدم

جبهه ملی امید ملت